મારી લાગણીઓની સરવાણી

Archive for the ‘દિલની વાત’ Category

મારી મહેચ્છાઓ…

૧.દુઃખમાં દુખી નથી થવું અને સુખમાં છકી નથી જવું. સહજ થવું છે.

૨.કળીયુગ એ સાચનો જમાનો નથી. તેમ છતાં બનશે એટલું સાચું બોલવાનો પ્રયત્ન કરીશ.

૩.ગુસ્સાનો ત્યાગ કરવો છે. મનને શાંત રાખવું છે.

૪.જરૂર પૂરતું જ બોલવું છે. (ઘણીવાર એવું થાય છે કે જે જરૂરી નથી હોતું એ પણ બોલાઈ જાય છે.)

૫.સફળ થવું છે.(બીઝ્નસમાં પણ અને સંબંધોમાં પણ. સફળ પુત્ર,સફળ પતિ,સફળ પિતા,સફળ દોસ્ત બનવું છે.)

૬.કોઈથી વિશ્વાસઘાત નથી કરવો.(જે પણ લોકોએ મારા પર ભરોસો કર્યો છે એના ભરોસા પર ખરો ઉતરવાના તમામ પ્રયત્નો કરવા છે.)

૭.કોઈથી ડરવું નથી.(જીવનમાં જ્યાં જુઓ ત્યાં ડર ડર અને ડર જ છે. આમ થશે તો ….તેમ થશે તો….આ ડરને કાબુમાં કરવો છે. )

૮.કોઈની નિંદા કરવી નથી.

૯.અણગમા પર કાબુ પામવો છે. (જયારે પણ પસંદગી પ્રમાણે નથી થતું ત્યારે અણગમો પ્રગટ થયા વગર નથી રહેતો.)

- ચંદ્રકાંત માનાણી

જીવન અને ડર

હું માનું છું કે ડર એ યા તો આપણે કઈક ખોટું કર્યું હોય તો લાગે અથવા અજ્ઞાનતામાં લાગે. અગર તમે કોઈનું કાઈ ખોટું ના કર્યું હોય તો ડરવાની જરૂર નથી. પણ અજ્ઞાનતામાં ડર છુપાયો હોય છે. જેમ આપણને કાર ચલાવતા ન આવડતી હોય ને ચલાવવી જ પડે ત્યારે ડર લાગે એ સહજ છે. એવી જ રીતે આપણે જીવન જીવીએ છીએ ,,જીવન જીવતા નથી આવડતું એટલે જ જીવનમાં ડરનું અસ્તિત્વ છે.

- ચંદ્રકાંત માનાણી

વેલેન્ટાઈન-ડે

છેલ્લે વાંચેલ ”મૌન રાગ” નવલકથામાં નાયક એની પ્રેમિકાને કહે છે,”આઈ લવ યુ અંજલિ, હું તને ચાહું છું, ખુબ ચાહું છું. મારી જાતથીયે વધારે …. હું ધારતો હતો એનાથીયે  વધારે ….તું માને છે એનાથીયે વધારે …કોઈ સમજી શકે એનાથીયે વધારે…” આ વાંચીને મને થયું કે અગર આપણા દિલમાં કોઈના માટે પ્રેમ છે તો તેને યોગ્ય સમયની રાહ જોયા વિના તાત્કાલિક ધોરણે વ્યક્ત કરી દેવો જોઈએ..શું ખબર કે એ યોગ્ય સમયની રાહ જોવામાં જીંદગી જ નીકળી જાય..

 

આપણે હંમેશા એવું  ઈચ્છીએ છીએ કે કોઈ આપણને ખુબ ચાહે., અનહદ ચાહે ,,સતત ચાહે, , અવિરત ચાહે,,ફક્ત આપણને જ ચાહે,,..એનો પ્રેમ ફક્ત આપણા માટે જ હોય,,મારા સિવાય એ કોઈ અન્યને ક્યારેય ન ચાહે…એવી ઈચ્છા બધાનાં દિલમાં ક્યાંક ઊંડે દટાયેલી  હોય છે..પ્રેમને શાયદ આપણે વેપાર સમજી બેઠા છીએ, વેપારમાં પણ કઈક રૂપિયાની અવેજમાં કઈક આપીએ તો છીએ પણ પ્રેમના મામલામાં એવું નથી, આપણને પ્રેમ ફક્ત જોઈએ છે આપવો નથી.

 

નવલકથાઓ વાંચવાથી મને આ ફાયદો થયો, મેં  મારા પ્રિયજનો પાસેથી પ્રેમની અપેક્ષા રાખવાના બદલે પ્રેમ આપ્યો, ફક્ત આપ્યો, પણ મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે મને એટલો જ અને કહી શકીશ કે એથીય વિશેષ પ્રેમ પરત મળ્યો….રોઝ-ડે, ચોકલેટ-ડે, હગ-ડે,વેલેન્ટાઈન-ડે આ બધા દિવસોમાં ફક્ત એ દિવસ પુરતો જ દેખાડો કરવા કરતાં  સ્વજનોને રોજબરોજની જીંદગીમાં થોડો સમય અને થોડો પ્રેમ આપીશું તો રોજ-રોજ વેલેન્ટાઈન-ડે છે..

-ચંદ્રકાંત માનાણી

શું તમારી સાથે પણ આવું થાય છે…?

૧. જે વ્યક્તિને આપણે જીવનમાં ક્યારેય મળ્યા નથી કે પહેલા ક્યારેય જોઈ પણ નથી તેને પહેલી વખત જોઈને એવું લાગે કે જાણે તેને પહેલાં ક્યાંક જોઈ હોય અને આપણો એની સાથે આત્મીય સંબંધ હોય…!! (તે કોઈ પણ હોઈ શકે સ્ત્રી,પુરુષ કે બાળક )

૨.કોઈ એવી જગ્યા જ્યાં જીવનમાં પહેલાં ક્યારેય ગયા નથી ત્યાં જઈને એવું લાગે જાણે પહેલાં હું અહી આવી ગયો છું…!!!

૩. ક્યારેક કોઈ ખાસ સુંગંધ આવે ત્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે કોઈ જગા કે વીતી ગયેલો સમય યાદ આવે છે જે સુગંધ સાથે સંકળાયેલા હોય છે..!!

દા.ત.- પ્રાથમિક શાળામાં મહેંદીના છોડવાની સુવાસ..ગમે ત્યારે મહેંદીના છોડની સુવાસ આવે ત્યારે નજર સમક્ષ પ્રાથમિક શાળા ખડી થઇ જાય છે..,,

૪. એફ એમ પર કે જાહેર કોઈ કાર્યક્રમમાં અચાનક કોઈ ગીત વાગે ત્યારે તે ગીત સાથે સંકળાયેલી યાદો જીવંત થઇ જાય છે…

-ચંદ્રકાંત માનાણી

જીવન અને મરણ

ક્યાંક મૃત્યુ વિશે વાંચ્યું હતું કે,” માણસ મૃત્યુ થી નથી ડરતો પણ મૃત્યુ વખતે થતી પીડાથી ડરે છે…” ખરેખર સાચું લાગે છે…માણસને મૃત્યુ અને ઘડપણ માં થનારી પીડાથી ડર લાગે છે અને એટલે જ એ વૃદ્ધ નથી થવા માંગતો કે નથી મરવા માંગતો…..

કાલે સુરજ વિશે વિચાર આવ્યો,,,સુરજ રોજ ઊગે છે આથમે છે ,,સુરજનું ઊગવું અને આથમવું એ જીવન મરણ જ તો છે…રોજ સવારે જાણે એનો જન્મ થાય છે , પછી એનું બાળપણ, યુવાની, વૃદ્ધાવસ્થા અને મરણ..મરણ એટલે પૂર્ણ વિરામ નહિ,,,એ વળી ક્યાંક બીજે ઊગે છે, પૃથ્વીના કોઈ બીજા ખૂણે, એનો ક્યાંક જન્મ થાય છે અને આથમે છે…એવું લાગે છે કે જેમ આપણો જીવ , આપણી આત્મા પણ સૂરજને અનુસરતો હશે….જન્મે છે અને મરે છે,,જીવન મરણની ક્રિયા જાણે અવિરત ચાલુ રહે છે..જેમ સૂરજ વળીને વીતી ગયેલ દિવસને યાદ નથી કરતો એવી જ રીતે આપણને પણ ગયા જન્મનું કાઈ જ યાદ નથી રહેતું…અને જીવન મરણનો અવિરત પ્રવાસ ચાલુ રહે છે.

-ચંદ્રકાંત માનાણી

સૌન્દર્ય

કહેવાય છે કે સૌન્દર્ય જોવા વાળાની આંખમાં હોય છે. સાચી વાત છે પણ મારે એવી જ થોડી અલગ વાત કરવી છે.

(૧) દુનિયાનાં સૌથી સુંદર સ્થળે આપણે હોઈએ તો પણ જો અગર આપણું દિલ ઉદાસ હોય તો એ સૌન્દર્ય આંખ નથી જોઈ શકતી.

(૨) દિલને ગમતો ચહેરો ગમે તે રંગનાં વસ્ત્રો પહેરે સારા જ લાગે છે અને જે માણસ જરાય નથી ગમતો એ ગમે એટલા સારા વસ્ત્રો પહેરે તો પણ નહિ જ ગમે.

સૌન્દર્ય જોવા વાળાની આંખમાં હોય છે એ સાચું પણ સૌન્દર્ય જોવા વાળાના દિલમાં પણ હોય છે.

-ચંદ્રકાંત માનાણી

સબ કો સન્મતિ દે ભગવાન

આપણે મંદિરે જઈએ છીએ શા માટે..?
ફક્ત ભગવાન પાસે માંગવા માટે…
આપણી માંગણીનું લીસ્ટ એટલું બધું લાંબુ હોય છે કે કદાચ પ્રભુ પણ યાદ રાખતાં ભૂલે…
એમને એમ માંગણીઓ પૂરી થાય તો ઠીક છે નહીતર લાલચ પણ આપતા આપણે અચકાતા નથી. એ માંગણીની તીવ્રતા કેવી છે એના પરથી કેટલા ઉપવાસ થશે, કેટલો પ્રસાદ ધરાવાશે અને કેવી માનતા થશે નક્કી થાય છે.. હું કોઈની ધાર્મિક લાગણીઓની મજાક નથી ઉડાવતો પણ જાણે આપણે પ્રભુને જ છેતરતા હોઈએ એવું લાગે છે. લાંબીલચ માંગણીઓ પૂરી કરવાના એડવાન્સ સ્વરૂપે ખિસ્સામાં હાથ નાખી થોડા સિક્કાઓ બહાર કાઢી અને એમાંથી ઓછા મૂલ્યનો સિક્કો શોધી દાનપેટીમાં નાખતાં હોઈએ છીએ. અને જતાં જતાં લટકતા ઘંટને જોરથી વગાડીને જાણે પ્રભુને રીમાઈન્ડર કરીએ કે તું સાંભળી લેજે..!! વિચારવાનું એ છે કે કોને જરૂર છે માંગવા વાળાને કે આપવા વાળાને !!? ક્યારેક વિચાર થાય છે કે એને જ આપેલું છે આ બધું અને છતાં આપણે મન મુકીને દાન-ધર્મ નથી કરી શકતાં. બાળપણમાં જયારે ગામનાં મંદિરની દાનપેટી ખોલવામાં આવતી ત્યારે અંદરથી, જે સિક્કાઓનું ચલણ બંધ થઇ ગયું હોય તે પણ નીકળતા. જે લેવાની ભિખારી ના પાડી દે તેવા સિક્કા દાનપેટીમાં પધરાવતાં લોકોની હિંમત કઈ રીતે ચાલતી હશે… !! જમાનો બદલાઈ ગયો છે પ્રભુ, હવે તો લોકો તને પણ લૂંટી જાય છે..
સબ કો સન્મતિ દે ભગવાન !
!! જય શ્રી રામ !!

-ચંદ્રકાંત માનાણી

મારાં સપનાંની વાત

અમુક સવાલો એવા હોય છે જેના જવાબો ક્યારેય નથી મળતા.એમાંય વળી બાળપણમાં ઉદભવેલ મનના પ્રશ્નનો જવાબ જો એ સમયે ન મળે તો એ પ્રશ્નો મનમાં લાંબા સમય સુધી સવાલ જ રહે છે.મારા મનમાં બાળપણમાં આવા સવાલો ઉદભવેલા…
૧,હવા,વરસાદ,વાદળ,વીજળી એ ક્યાંથી આવે છે અને ક્યાં ચાલ્યાં જાય છે..?
૨,દરિયાનું પાણી ખારું કેમ હોય છે, મીઠું પીવાલાયક કેમ નહિ?
૩,દિવસમાં દેખાતો ચાંદો આપણે ચાલીએ ત્યારે સાથે સાથે કેમ ચાલે છે?

આવા તો કેટલાય સવાલો મનમાં થતા અને જેમ જેમ ઉંમર વધતી જાય તેમ તેમ જુના સવાલોના જવાબ મળતા જાય અને નવા સવાલો ઉદભવતા જાય. બીજી વાત મારી એવી માન્યતા દસ-બાર વર્ષથી છે કે આપણે જેને યાદ કરતાં હોઈએ એ પણ આપણને યાદ કરતાં હોય છે અથવા એ આપણને યાદ કરતાં હોય છે એટલે એની યાદ આવે છે. હવે આ વાત સાચી કે ખોટી એ વાત મને ખબર નથી પણ હું વ્યક્તિગત રીતે આવું માનું છું. હમણાં કાજલ ઓઝા વૈદ્યની બુક “કૃષ્ણાયન” વાંચી અને તેમાં આ વાતનો ઉલ્લેખ છે ત્યારે મને મારી વાતને સમર્થન મળી ગયું.

આવી જ એક બીજી બાબત છે અને એ સપનાની વાત છે. જે લોકો આપણાં સપનામાં આવે છે શું એને આપણે સપનામાં આવતા હશું ખરાં? ભૂત કે ભગવાનના સપનાની વાત નથી કરતો. મને ઘણીવાર એવા લોકો સપનમાં આવે છે જેને મળ્યાને ઘણો સમય થઇ ગયો હોય અને વાસ્તવિક જીવનમાં તેની સાથે કઈ લેવા દેવા પણ ન હોય….ત્યારે મનમાં સવાલ થાય કે એ લોકોને પણ હું સપનામાં દેખાતો હોઈશ…?મને એવું લાગે છે કે યાદ અને સ્વપ્નને સીધો કે આડકતરો સંબંધ હોવો જોઈએ. મોટાભાગે આપણે જેને યાદ કરતાં હોઈએ એ જ સપનામાં આવે છે. અગર યાદોની પરસ્પર આપ-લે હોય તો શક્ય છે કે સ્વપ્નની પણ આવી જ પરસ્પર આપ-લે હોવી જોઈએ. ઘણી વખતે એવું બન્યું છે કે આપણે જેને યાદ કરતાં હોઈએ અને એ જ વ્યક્તિ આવી ચડે અથવા એનો ફોન આવી જાય ત્યારે એવું બોલી જાય કે સો વર્ષની ઉંમર છે હમણાં જ તને યાદ કરતો’તો કે તને ફોન કરવાનું વિચારતો’તો અને ત્યારે તારો ફોન આવ્યો. પણ સ્વપ્નની બાબતમાં આવી કોઈની સાથે ચર્ચા થઇ નથી તું મારા સપનામાં આવ્યો હતો શું હું તારા સપનામાં આવ્યો’તો..?

ખાસ નોંધ- “તમને અગર માધુરીની યાદ આવતી હોય કે તે સપનામાં આવતી હોય તો તે પણ તમને યાદ કરતી હશે કે તમારા એને સપના આવતાં હશે એ તમારી ફક્ત કલ્પના સાબિત થાય તો દોષ દેશો નહિ. મેં અહી વાત મુકેલી છે એ વાત આપણા જીવનમાં રહેલાં(આવેલાં) લોકો અંગેની છે.

-ચંદ્રકાંત માનાણી

જન્મદિવસ અને સંકલ્પ

નવમી મે ના રોજ મે ૩૦ વર્ષ પુરા કર્યાં.બાળપણમાં ઘણી વખત જન્મદિવસ ભૂલી જતો પણ હવે ફેસબુક છે એટલે આપણે ભૂલીએ તોય મિત્રો ભૂલવા ન દે.ગયા વર્ષ કરતાં આ વર્ષે ધાર્યા કરતાં ક્યાય વધારે શુભકામનાઓ મળી જેમાં ફેસબુક વોલ-મેસેજ,ફોન કોલ-મેસેજ,ઈ-મૈલ મુખ્ય સ્ત્રોત રહ્યાં.શુભકામનાઓ પાઠવવા બદલ તમામ દોસ્તોનો આભાર. બધા વર્ષે કઈ ને કઈ સંકલ્પ કરું છું એવું નથી પણ આ તો અમસ્તું કઈંક શિખવા માટે છે.

(૧)
થોડા દિવસ પહેલા ક્યાંકથી એક સરસ વાક્ય જાણવા મળ્યું જે આપણને બધાને ખબર જ છે છતાંય ધ્યાનમાં આવ્યું અને અમલ કરવા જેવું લાગ્યું. વાક્ય આ પ્રમાણે છે, ” આપણાં જીવનને સુધારવું કે બગાડવું એ આપણી જીભ પર આધાર છે.” આના પર થોડું ધ્યાન દેતાં માલુમ પડ્યું કે જીભ દ્વારા હું જાણે અજાણ્યે કેટલાયે લોકોને દુઃખ પહોચાડી રહ્યો છું. અહં,ગુસ્સો,સહનશીલતા કે કોઈની અહેમિયત એ માટે ભાગ ભજવતાં હોય એવું મને લાગે છે. જરૂર ના હોય અને કોઈનો મજાક ઉડાડવો,વાત વચ્ચેથી કાપવી કે ટોન મારવો, ગુસ્સે થયા પછી જેમતેમ બોલી જવું …આ બધાં અમુક પ્રકારો છે જેના દ્વારા મેં ઘણાને દુઃખ પહોચાડ્યું હશે. જે લોકોને દુઃખ પહોંચે છે એ બધાં નજીકના લોકો જ હશે કારણ કે બીજા લોકો સાથે વ્યવહારિકતા દાખવીએ અને હસી હસીને સારી સારી વાતો કરીએ છીએ …એટલે જ સ્વજનોને ઠેસ ન લાગે એવું બોલવાનો પ્રયત્ન કરવો છે.

(૨)
બેફામ સાહેબની એક ગઝલ છે ”થાય સરખામણી તો ઉતરતાં છીએ”.બેફામે ગઝલમાં પોતાની સરખામણી કરી છે અને પોતાને ઉતરતા બતાવ્યા છે. જયારે આપણે કાઈ સરખામણી કરીએ છીએ ત્યારે આપણાંથી જોડાયેલી વ્યક્તિ કે વસ્તુની કરીએ છીએ.આપણાં પાસે જે હોય છે એની અહેમિયત આપણને નથી હોતી.માનવ સ્વભાવ છે આપણને બીજાનું જ સારું લાગે છે. અને આ સરખામણી કરવામાં છેવટે આપણને દુઃખી થવું પડે છે. હજુ વધુ સારું મેળવવાના ચક્કરમાં આપણે આનંદમાં જીવન જીવવાનું ભૂલી જઈએ છીએ. આપણી પાસે જે છે એને વધુ અહેમિયત આપવી છે.

મારે જીવનમાં આ બે વાત ઉતારવી છે. હવે જોઈએ કેટલો સમય લાગે છે. આ વાતને લગતો એક શેર રજુ કરું છું….

શું મળ્યું છે એ જો શું નથી મળ્યું એ નહિં,
સહજ થા મન તે ત્રીસ પાનખર જોઈ.

-ચંદ્નકાંત માનાણી

કિંમતી વોટ

આજે સવારમાં મને સાત-આઠ લોકોના ટોળાં સાથે મુલાકાત થઇ…દુરથી જોયું તેના હાથમાં કઈક કંકોતરી જેવું દેખાતું હતું મને લાગ્યું હશે કદાચ લગ્નની આમંત્રણ પત્રિકા વહેંચતા હશે. પણ આશ્ચર્ય,,,,,એ લોકો મારી પાસે આવ્યા અને એમાંથી એક સજ્જન જેવા દેખાતા ભાઈ આગળ આવ્યા અને પોતાનો પરિચય આપતાં કહ્યું…”હું લંડનથી ડોક્ટર થયેલ છું અને છેલ્લા ચાલીસ વર્ષથી ગરીબ લોકોની સેવા કરી રહ્યો છું.અને હવે મને એવું થયું કે મારે સમાજ સેવા કરવી જોઈએ અને લોકોએ પણ આગ્રહ કર્યો એટલે આ વખતે ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી છે..,,તો આપનો કિંમતી વોટ મને જરૂરથી આપજો અને મને વિજયી બનાવી સમાજ સેવાનો લાભ આપજો…”

મને પહેલી જ વખત ખ્યાલ આવ્યો કે મારો વોટ કોઈના માટે કિંમતી છે,,,,અને વળતી જ ક્ષણે એવો ખયાલ આવ્યો અગર મારો વોટ એટલો બધો કિંમતી હોય તો મારી પાસે જ કેમ ના રાખી લઉં…??!!
સત્તાલોલુપ લોકો અને રાજનેતાઓ પર તો મને એટલી ખીજ છે કે જવા દો વાત. સમાજસેવા કરવાનો મોકો આપો કહીને કરગરતો એ ચૂંટણી પછી ક્યાં છૂ મંતર થઇ જશે કોઈને ખબર નહિ પડે..ડોક્ટર બનીને લૂંટ ચલાવી એ ઓછી થઇ લાગે છે કે રાજકારણમાં આવીને લૂંટ (સમાજસેવા) ચલાવવી છે. આપણા દેશનું રાજનીતિક વાતાવરણ ક્યારે સાચું સેવાભાવી થશે…? એવા કોઈ નેતા નથી દેખાતા કે જેઓએ કોઈ કારનામું ના કર્યું હોય…એવા લોકો(કારનામાં કરેલ) અગર ઉમેદવારી કરે તો શું કરવું જોઈએ,,,? એકતરફ રાજનેતાઓની ભરપૂર લૂંટ ચલાવી રહ્યા છે તો બીજી તરફ કેટલાયે એવા લોકો છે જેઓ દેશ માટે પ્રાણ આપવા પણ તૈયાર છે….

-ચંદ્રકાંત માનાણી

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 64 other followers