મારી લાગણીઓની સરવાણી

Archive for the ‘દિલની વાત’ Category

વૃદ્ધત્વ-બુઢાપો

બધા લોકોને જીવતા રહેવું છે પણ કોઈને વૃદ્ધ નથી થવું. આપણને બુઢાપા શબ્દથી ડર લાગે છે.કમર જુકી જશે, કરચલીઓ એનું સ્થાન જમાવી લેશે, બીપી સુગર આવી ગયાં હશે, કાને સાંભળવાનું ઓછું કરી દીધું હશે, ચશ્માં અને ડુપ્લીકેટ દાંત આવી ગયા હશે, ચાલવા માટે લાકડીનો સહારો જોઈશે…ઈચ્છા હોય કે ન હોય વૃદ્ધ તો થવું જ પડશે. ડર મરી જવાનો નથી પણ બુઢાપામાં કેવી કેવી તકલીફો સહેવી પડશે એનો ભય છે.

 

એક ભજન છે..”નહોતા જોતાને ક્યાંથી આવ્યા રે આવા ઘડપણના દિવસો,..” આ ભજનમાં આશ્ચર્ય વ્યક્ત થયું છે કે પહેલાં યુવાનીના દિવસોમાં કેવું હતું અને ઘડપણ આવતાં શું થઈ ગયું. કાળા વાળ સફેદ થઈ ગયાં, કમરથી વાંકુ વળી જવાયું…વૃદ્ધ થવું એ સાહજિક છે પણ કોઈ વૃદ્ધ થવા માંગતું નથી. બધાને ફીટ અને ફાઈન રહેવું છે કાયમ. પણ એવું થતું નથી. સમય સમયનું કામ કરે છે. શરીર વૃદ્ધ થાય છે પણ મે એક વાત નોંધી છે કે મન યુવાન જ રહે છે.

 

 

જીવનનો દરેક તબક્કો વિશેષ છે. બાળપણ, જવાની, બુઢાપો…ત્રણેય તબક્કાની પોતપોતાની ખાસિયતો છે. બાળકને નથી ભવિષ્યની ચિંતાઓ કે નથી યાદ હોતો ભૂતકાળ અને એટલે જ પોતાનામાં મસ્ત રહી શકે છે. મોટાભાગના લોકો માને છે કે બાળપણ જ જીવનનો સર્વશ્રેષ્ટ સમય હતો. કિશોરાવસ્થામાં આવીએ એટલે ખબર પડવા માંડે છે અને ફરિયાદો ઉદ્ભવે છે. બીજા મિત્ર પાસે પાકું મકાન છે, મોટી વાડી છે, પોતાની કાર છે તો અમારી પાસે કેમ નહી…જીવન સાથે સમજોતો કરી લેવો પડે છે. આ સમજોતાને નશીબનું નામ અપાય છે. ક્યાં જનમ મળવો, કેવો દેખાવ મળવો, કેવો પરિવાર અને મિત્રો મળવા, આગળ ચાલતાં કેવી પત્ની અને કેવાં બાળકો મળે છે, જવાની કેવાં કામો કરીને વીતે છે, બુઢાપો કેવો હશે…બધું નશીબ છે. બાળપણ અજાણતામાં નીકળી જાય છે, જયારે જવાની આવે ત્યારે બાળપણની યાદો સતાવે છે. જયારે જવાની ચાલી જાય ત્યારે જવાની યાદ આવતી હશે કદાચ. પ્રોબ્લમ એ છે કે આપણે વર્તમાનમાં નથી જીવતા. ભૂતકાળને નથી ભૂલી શકતા અને ભવિષ્યની ચિંતાઓ છોડી નથી શકતા અને એટલે જ દુઃખી દુઃખી રહીએ છીએ. બાળક જેવું બિન્દાસ્ત થતે આવડશે તો જ મજા પડશે જીવવાની. આ તો ઠીક છે બધાનું જીવન ઓટો મોડમાં છે એટલે વિકસતું રહે છે, શ્વાસે શ્વાસે વિકાસ થતો રહે છે, સ્ત્રીના ગર્ભમાં જ્યારથી બાળક રહે છે ત્યારથી મરે છે ત્યાં સુધી વિકસતું રહે છે. જો કોઈને એવી ચાવી હાથ લાગી ગઈ જેનાથી શ્વાસ ચાલુ રહે અને શરીર વૃદ્ધ ન થાય તો….પણ કુદરતના આપવા પાછળ કોઈ કારણ તો હશે જ. જેમ બાળપણમાં એક મોજ હતી, જવાનીમાં એક અલગ મજા છે તો વૃદ્ધત્વના દિવસોનું પણ એવું જ હશે. કોઈક તો મજા છુપાયેલી હશે એ દિવસોમાં.

 

ચંદ્રકાંત બક્ષીએ એક લેખ લખ્યો હતો જેમાં ઘડપણ વિશે દુનિયાની હસ્તીઓના અવતરણો મુક્યાં છે. ચંદ્રકાંત બક્ષીને એમના મિત્ર શિશિર રામાવતે( જે ફેસબુક પર અમારાય મિત્ર છે) એક અવતરણ પુસ્તિકા આપી હતી. એ પુસ્તિકાનું નામ ગોલ્ડન યર્સ, ગોલ્ડન વર્ડ્સ ! એમાંના કેટલાક અવતરણો અહીં મુકું છું.

 

  • અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટના જજ ઓલિવર વેન્ડેલ હોમ્સએ ૯૨મે વર્ષે એક ખુબસુરત સ્ત્રીને જોઈ કહ્યું: ઓહ, જો હું ૭૦ વર્ષનો હોત….!

 

  • જો મારે મારી આખી જિંદગી ફરીથી જીવવાની આવે તો હું એ જ ભૂલો ફરીથી કરું, પણ વધારે જલ્દી એ ભૂલો કરું. –એક્ટ્રેસ તાલુલાહ બેંકહેડ.

 

  • બુઢાપો બુઝ્દીલો માટે નથી. –હોલીવૂડ અભિનેત્રી બેટી ડીવીસ.

 

  • વૃદ્ધાવસ્થા એ હવાઈ જહાજ જેવી છે, જે પવનના તોફાનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. એકવાર તમે પ્લેનમાં ચડી ગયાં… પછી તમે કઈ જ કરી શકતા નથી ! –ઇઝરાયલના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી ગોલ્ડા માયર.

 

  • અમુક ઉમર પછી દરેક માણસ પોતાના ચહેરા માટે જવાબદાર બની જાય છે. –આલ્બેર કામ્યૂ.

 

  • લાંબુ જીવવું છે ? શ્વાસ લેતાં રહો….-સોફી ટકર

 

  • મારે માટે બુઢાપો એટલે હું જે ઉમરનો છું, એનાથી પંદર વર્ષ વધારે. –બર્નાડ બરુચ.

 

  • હું પાંસઠ વર્ષનો છું અને એટલે બુઢાપાના કૌંસમાં મુકાઈ શકું છું, પણ જો દરેક વર્ષના પંદર મહિના હોત તો આજે મારી ઉમર ફક્ત અડતાળીશ વર્ષની જ હોત.- અમેરિકન લેખક જેમ્સ થરબર.

 

  • જયારે તમારી બર્થ-ડેમાં મીણબત્તીઓની કિંમત કેકની કિંમત કરતાં વધી જાય ત્યારે સમજવું કે હવે તમે બૂઢા થઈ રહ્યા છો..! – બોબ હોપ.

 

  • તમારું શરીર તમારો સામાન છે, જેટલો સામાન વધારે, પ્રવાસ એટલો ટૂંકો. –આર્નોલ્ડ ગ્લાઝ્ગો.

 

  • જવાની એટલે પાછળ જોવાની વસ્તુ, વૃદ્ધત્વ એટલે આગળ જોવાની વસ્તુ. – ડોરોથી સેયર્સ.

 

  • વૃદ્ધત્વનો વિરોધ નહિ કરો, એ ઘણાના કિસ્મતમાં હોતું નથી ! – અજ્ઞાત.

 

  • જીવનનું મૂલ્ય દિવસોની લંબાઈથી મળતું નથી, માણસ લાંબુ જીવે અને બહુ ઓછું જીવે એવું બની શકે છે. –મોન્તેઈ

 

  • બૂઢો માણસ જિંદગીને જેટલો પ્યાર કરે છે એટલું કોઈ નથી કરતુ ! –ગ્રીક નાટ્યકાર સોફોક્લેસે.

 

  • માણસની જીંદગીમાં અચાનક, એકાએક, એક ધક્કા સાથે આવી જતી વસ્તુ છે….બુઢાપો…! -લિયો ત્રોત્સ્કી.

 

  • આટલી બધી સ્વરૂપવાન સ્ત્રીઓ….અને આટલો ઓછો સમય ! –ફિલ્મસ્ટાર જ્હોન બેરીમોર.

 

  • તમે એટલા વૃદ્ધ ક્યારેય હોતા નથી કે યુવાન ન દેખાઈ શકો. – ફિલ્મકાર માએ વેસ્ટ.

 

  • જે સ્ત્રી પોતાની ઉમર કહી દે છે એ ગમે તે કહી શકશે ! – રીતા માએ બ્રાઉન.

 

  • ચાલીસ વર્ષના વૃદ્ધ થવા કરતાં સિત્તેર વર્ષના જવાન થવામાં વધારે મજા છે. -જજ ઓલિવર વેન્ડેલ હોમ્સ

 

  • ચાલીસ એ જવાનીનો બુઢાપો છે, પચાસ એ બુઢાપાની જવાની છે…! – નવલકથાકાર વિક્ટર હ્યુગો.

 

  • જે હૃદય સૌન્દર્ય સાથે પ્રેમમાં છે એ ક્યારેય વૃદ્ધ થતું નથી…! – એક કહેવત.

 

  • જવાનો વફાદાર રહેવા માંગે છે અને હોતા નથી, બૂઢાઓ બેવફા થવા માંગે છે અને થઈ શકતા નથી. – ઓસ્કાર વાઈલ્ડ.

 

  • જો મને ખબર હોત કે હું આટલું વધારે જીવવાનો છું તો મે મારો વધારે ખયાલ રાખ્યો હોત. – અજ્ઞાત.

 

  • જયારે તમે જવાન હો છો ત્યારે તમારાં શરીરને ચેલેન્જ કરો છો. બુઢાપામાં તમારું શરીર તમને ચેલેન્જ કરે છે ! નર્તક બેરીશનીકોવ.

 

  • હું માનતો નથી કે કોઈ વૃદ્ધ થતું હોય છે, પણ જિંદગીમાં એક ઉમર એવી આવતી હોય છે કે, માણસ ઊભો રહી જાય છે અને સડવા લાગે છે. –કવિ ટી એસ એલિયટ.

કી&કા

 

બ્લોગમાં અપડેટ્સ લખવાનું છૂટી ગયું. જવાબદાર હું જ છું. ચલો સાથોસાથ અપડેટ મુકી દઉં. ગયા મહિને બેંગકોક પટાયા જોવાનો મોકો મળ્યો. એનાં વિશે એક વિસ્તૃત પોસ્ટ ફોટો સહિતની મુકવાનું વિચારી રહ્યો છું જોઈએ…નીરજા ભાર્ગવ અને બક્ષીનામા વાંચી લીધી અને હવે વજુ કોટક અને હરકિશન મહેતાની ડોક્ટર રોશનલાલ હાથમાં લીધી છે. બસ જીવન મોજમાં વીતી રહ્યું છે. સુરભિ અને ઝરણાંની સ્કુલ શરુ થઈ ગઈ છે. કાલે સુરભિએ મને કહ્યું જુઓ પપ્પા મને સ્ટાર દોરતાં આવડી ગયો અને દોરીને બતાવ્યો. લગભગ એક મહિનાથી રાત્રે વાર્તા કહેવાનો સીલસીલો સ્ટોપ થઈ ગયો હતો. વાર્તા કહેવાની મેં એક શરત મૂકી છે જો હોમવર્ક તો વાર્તા, આજથી વાર્તા રાબેતા મુજબ શરુ થવાની છે.

 

તાજેતરમાં રીલીઝ થયેલી ગમતી ફિલ્મોમાં જોવાની રહી ગયેલી ફેન, કપૂર એન્ડ સંસ અને કી&કા…લીસ્ટ લાંબુ નથી. આજે કી&કા જોઈ. ખુબ ગમી. લગ્ન પહેલાં પ્રોબ્લેમ કે ખુશીઓ વ્યક્તિગત હોય છે લગ્ન પછી બંને જણાની… જો ધ્યાન રાખવામાં ન આવે તો ફરીથી મુશ્કેલીઓ અને ખુશીઓ વ્યક્તિગત બનતાં વાર નથી લાગતી. એક ડાયલોગ ખુબ ગમ્યો,”યે તેરી ઔર મેરી પ્રોબ્લેમ નહી હૈ યે હમારી પ્રોબ્લેમ હૈ.” આ પહેલાં કી&કા જેવી કહાની આમીર-મનીષાની મન, આદિત્ય-શ્રદ્ધાની આશિકી-૨ જોઈ હતી. ફિલ્મમાં કબીરને એકદમ કુલ બતાવ્યો છે. એક બાબત તો શીખવી જ રહી કે કોઈ નજીકની વ્યક્તિ ગમે તેવા ઈલ્ઝામ લગાવે અને આપણે સાચા હોઈએ તો સાબિત કરવાની જરૂર નથી બસ સ્વસ્થતાથી સાંભળી લેવાની જરૂર છે બાકી બધું આપોઆપ થઈ જશે. કબીરની જેમ મને પણ ટ્રેનોનો ક્રેઝ છે. મને તેમાં ટ્રાવેલ કરવાની ખુબ મઝા આવે છે. ભારતીય રૈલ કેટલી બધી લવ-સ્ટોરીને ધરબીને બેઠી છે અને રોજરોજ નવીનવી કેટલીય સ્ટોરીઓ બનતી હશે. સાલા એવા દોસ્તારો હોવા ખુશનશીબી છે કે જેઓ બ્રેકઅપ વખતે સંભાળી લે.

 

-ચંદ્રકાંત માનાણી

 

 

 

કરવાચૌથ

આઠ વર્ષ થઇ ગયાં સાથે સાથે છીએ. જ્યારથી તે જીવનમાં આવી છે ખુશીના ભંડારો સાથે લઈને આવી છે. જયારે મારાં લગ્ન નહોતા થયાં ત્યારે મેં નિર્ણય કર્યો હતો કે મારી પત્નીને ખુબ ખુશ રાખીશ, એને ભરપુર પ્રેમ કરીશ અને હું મારા એ નિર્ણયને સચ્ચાઈમાં પરિવર્તન કરી રહ્યો છું. એ પણ મને ભરપુર પ્રેમ કરે છે. એ છેલ્લા છ વર્ષથી મારા માટે કરવાચૌથનું વ્રત કરે છે. હા, આની પાછળ એનો સ્વાર્થ એટલો છે કે પ્રેમાળ પતિની ઉમર વધે પણ અઢળક પ્રેમ પણ રહેલો છે. લગ્ન પહેલા મને ખબર નહોતી કે કરવાચૌથ ક્યારે આવે છે કારણ કે પહેલા મીડિયામાં આટલો પ્રચાર પણ નહોતો અને કોઈ વ્રત કરનાર પણ નહોતું(મારા માટે જ સ્તો) એટલે ખબર પણ ના પડતી, પણ ફિલ્મમાં વ્રત કરનાર પરિણીતાને જોઈને અને ક્યાંક ક્યાંક સાંભળેલી વાતો પરથી એમ થતું કે કોઈ હોય જે મારાં માટે પણ વ્રત રાખે…

ગઈ અગિયારમી તારીખે(૧૧-૧૦-૧૪) એને મારાં માટે વ્રત રાખેલું. દર વર્ષે હું વિચારતો કે આ ચંદ્રને જોઈને એની પૂજા કર્યા પછી જ પાણી પીવાનું અને જમવાનું, પણ જો ચંદ્ર જ તે દિવસે ન દેખાય તો…?  કારણ કે બેંગ્લોરમાં આ સમયે વરસાદી દિવસો હોય છે અને વાદળો પણ છવાયલા હોય છે. આ વર્ષે એવું જ થયું અગિયાર વાગી ગયા પણ ચંદ્ર ન દેખાયો….

કેમ રહી શકાતું હશે આખો દિવસ જમ્યા વગર…? ચાલો જમ્યા વગર તો રહી જવાતું હશે પણ આખો દિવસ પાણી પીધા વગર કેમ રહી શકાતું હશે…? આખો દિવસ એક દાણો ખાવો ય નહિ અને ટીપું પાણી ય ન પીવું..કેમ રહી શકાય…? આવું વ્રત કરવા ચોક્કસ એનો મારાં પ્રત્યેનો અઢળક પ્રેમ જ બધું સંભાળી લેતો હશે. જયારે જયારે એને ભૂખનો કે તરસનો અહેસાસ થતો હશે આખા દિવસ દરમિયાન ત્યારે ત્યારે એ મારી લાંબી ઉમર વિશે વિચારતી હશે,.

એની સવાર રોજની જેમ થાય, બધા માટે નાસ્તો તૈયાર કરવાનો. બપોરનું જમવાનું તૈયાર કરવાનું, પીરસવાનું ,વાસણ ધોવાનાં પણ જમવાનું નઈ…કેમ રહી શકાય ,,,સવાર, બપોર અને સાંજે..!!! ખરેખર ધન્ય છે જે પત્નીઓ પોતાના પતિની લાંબી ઉમર માટે કરવાચૌથનું વ્રત કરે છે અને એ પતિઓ પણ ભાગ્યશાળી છે જેના માટે આવું વ્રત થાય છે. મારી જાતને હું ભાગ્યશાળી સમજુ છું કે મને આવી સંગીની મળી છે, અને ખાતરી આપું છું કે હું પણ એને આવો જ અવિરત પ્રેમ છેલ્લા શ્વાસ સુધી કરીશ.

-ચંદ્રકાંત માનાણી

જીવનની એક સોચ

Jivan

ઉપરનો ફોટો સાંકી લેકનું છે.હમણાં થોડા દિવસ પહેલા સાંકી લેક ગયો હતો. અને જસ્ટ અમસ્તાં જ ફોનથી બે ત્રણ ફોટો ખેંચી લીધાં. ત્યારે આ શેર એનામાં ઉમેરીશ એ ખબર નહોતી. ફોટોને ધ્યાનથી જોયું ત્યારે ખયાલ આવ્યો કે આપણું જીવન પણ આ સુકાઈ ગયેલા વૃક્ષ જેવું છે. વૃક્ષની આજુબાજુ ભરપુર પાણી છે હરિયાળી છે  છતાં એ સુકાઈ ગયેલું છે. આપણું જીવન પણ હરિયાળું અને બધી જરૂરિયાતોથી છલોછલ હોય છે છતાં જીવનમાં કશુંક ખૂટે છે એવી ફરિયાદ રહ્યા કરે છે. એ ભાવ વ્યક્ત કરવા માટે આ ફોટો એકદમ પરફેક્ટ છે.

-ચંદ્રકાંત માનાણી

મારી મહેચ્છાઓ…

૧.દુઃખમાં દુખી નથી થવું અને સુખમાં છકી નથી જવું. સહજ થવું છે.

૨.કળીયુગ એ સાચનો જમાનો નથી. તેમ છતાં બનશે એટલું સાચું બોલવાનો પ્રયત્ન કરીશ.

૩.ગુસ્સાનો ત્યાગ કરવો છે. મનને શાંત રાખવું છે.

૪.જરૂર પૂરતું જ બોલવું છે. (ઘણીવાર એવું થાય છે કે જે જરૂરી નથી હોતું એ પણ બોલાઈ જાય છે.)

૫.સફળ થવું છે.(બીઝ્નસમાં પણ અને સંબંધોમાં પણ. સફળ પુત્ર,સફળ પતિ,સફળ પિતા,સફળ દોસ્ત બનવું છે.)

૬.કોઈથી વિશ્વાસઘાત નથી કરવો.(જે પણ લોકોએ મારા પર ભરોસો કર્યો છે એના ભરોસા પર ખરો ઉતરવાના તમામ પ્રયત્નો કરવા છે.)

૭.કોઈથી ડરવું નથી.(જીવનમાં જ્યાં જુઓ ત્યાં ડર ડર અને ડર જ છે. આમ થશે તો ….તેમ થશે તો….આ ડરને કાબુમાં કરવો છે. )

૮.કોઈની નિંદા કરવી નથી.

૯.અણગમા પર કાબુ પામવો છે. (જયારે પણ પસંદગી પ્રમાણે નથી થતું ત્યારે અણગમો પ્રગટ થયા વગર નથી રહેતો.)

– ચંદ્રકાંત માનાણી

જીવન અને ડર

હું માનું છું કે ડર એ યા તો આપણે કઈક ખોટું કર્યું હોય તો લાગે અથવા અજ્ઞાનતામાં લાગે. અગર તમે કોઈનું કાઈ ખોટું ના કર્યું હોય તો ડરવાની જરૂર નથી. પણ અજ્ઞાનતામાં ડર છુપાયો હોય છે. જેમ આપણને કાર ચલાવતા ન આવડતી હોય ને ચલાવવી જ પડે ત્યારે ડર લાગે એ સહજ છે. એવી જ રીતે આપણે જીવન જીવીએ છીએ ,,જીવન જીવતા નથી આવડતું એટલે જ જીવનમાં ડરનું અસ્તિત્વ છે.

– ચંદ્રકાંત માનાણી

વેલેન્ટાઈન-ડે

છેલ્લે વાંચેલ ”મૌન રાગ” નવલકથામાં નાયક એની પ્રેમિકાને કહે છે,”આઈ લવ યુ અંજલિ, હું તને ચાહું છું, ખુબ ચાહું છું. મારી જાતથીયે વધારે …. હું ધારતો હતો એનાથીયે  વધારે ….તું માને છે એનાથીયે વધારે …કોઈ સમજી શકે એનાથીયે વધારે…” આ વાંચીને મને થયું કે અગર આપણા દિલમાં કોઈના માટે પ્રેમ છે તો તેને યોગ્ય સમયની રાહ જોયા વિના તાત્કાલિક ધોરણે વ્યક્ત કરી દેવો જોઈએ..શું ખબર કે એ યોગ્ય સમયની રાહ જોવામાં જીંદગી જ નીકળી જાય..

 

આપણે હંમેશા એવું  ઈચ્છીએ છીએ કે કોઈ આપણને ખુબ ચાહે., અનહદ ચાહે ,,સતત ચાહે, , અવિરત ચાહે,,ફક્ત આપણને જ ચાહે,,..એનો પ્રેમ ફક્ત આપણા માટે જ હોય,,મારા સિવાય એ કોઈ અન્યને ક્યારેય ન ચાહે…એવી ઈચ્છા બધાનાં દિલમાં ક્યાંક ઊંડે દટાયેલી  હોય છે..પ્રેમને શાયદ આપણે વેપાર સમજી બેઠા છીએ, વેપારમાં પણ કઈક રૂપિયાની અવેજમાં કઈક આપીએ તો છીએ પણ પ્રેમના મામલામાં એવું નથી, આપણને પ્રેમ ફક્ત જોઈએ છે આપવો નથી.

 

નવલકથાઓ વાંચવાથી મને આ ફાયદો થયો, મેં  મારા પ્રિયજનો પાસેથી પ્રેમની અપેક્ષા રાખવાના બદલે પ્રેમ આપ્યો, ફક્ત આપ્યો, પણ મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે મને એટલો જ અને કહી શકીશ કે એથીય વિશેષ પ્રેમ પરત મળ્યો….રોઝ-ડે, ચોકલેટ-ડે, હગ-ડે,વેલેન્ટાઈન-ડે આ બધા દિવસોમાં ફક્ત એ દિવસ પુરતો જ દેખાડો કરવા કરતાં  સ્વજનોને રોજબરોજની જીંદગીમાં થોડો સમય અને થોડો પ્રેમ આપીશું તો રોજ-રોજ વેલેન્ટાઈન-ડે છે..

-ચંદ્રકાંત માનાણી

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 82 other followers